Verilere göre Türkiye’de kadın ve erkek nüfusu arasında neredeyse eşit bir dağılım bulunurken, kadınların ortalama yaşam süresinin erkeklerden daha uzun olduğu görüldü. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’de kadın nüfusu 43 milyon 32 bin 734, erkek nüfusu ise 43 milyon 59 bin 434 oldu. Buna göre toplam nüfusun yüzde 49,98’ini kadınlar, yüzde 50,02’sini erkekler oluşturdu.
Kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle 60 yaş ve üzerindeki gruplarda kadın oranı artıyor. Kadın nüfus oranı 60-74 yaş grubunda yüzde 51,9 olurken, 90 yaş ve üzeri grupta yüzde 69,7’ye yükseldi.
Kadınlar erkeklerden 5,2 yıl daha uzun yaşıyor
Hayat tablolarına göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 2022-2024 döneminde ortalama 78,1 yıl oldu.
Bu süre:
-
Kadınlarda 80,7 yıl
-
Erkeklerde 75,5 yıl
-
olarak hesaplandı. Böylece kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı görüldü.
Sağlıklı yaşam süresi kadınlarda daha kısa
Bir kişinin günlük faaliyetlerini kısıtlayan sağlık sorunları olmadan yaşayabileceği süreyi ifade eden sağlıklı yaşam süresi, Türkiye genelinde 57,6 yıl olarak belirlendi.
Bu süre:
-
Kadınlarda 56,3 yıl
-
Erkeklerde 58,9 yıl
-
olarak hesaplandı. Buna göre erkeklerin doğuşta sağlıklı yaşam süresi kadınlardan 2,6 yıl daha uzun oldu.
Kadınların eğitim süresi arttı
Ulusal Eğitim İstatistikleri verilerine göre 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi son yıllarda artış gösterdi.
-
2011 yılında ortalama eğitim süresi: 7,3 yıl
-
2024 yılında ortalama eğitim süresi: 9,5 yıl
-
Kadınların ortalama eğitim süresi 8,8 yıl, erkeklerin ise 10,2 yıl olarak hesaplandı. Ayrıca yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzeri nüfusun oranı 2008’de yüzde 9,1 iken, 2024’te yüzde 25,2’ye yükseldi.
Eğitim arttıkça kadınların işgücüne katılımı yükseliyor
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusun işgücüne katılım oranı yüzde 54,2 oldu.
Bu oran:
-
Kadınlarda yüzde 36,8
-
Erkeklerde yüzde 72,0
-
olarak gerçekleşti.
Eğitim seviyesinin yükselmesiyle kadınların işgücüne katılımının arttığı görüldü. Yükseköğretim mezunu kadınlarda işgücüne katılım oranı yüzde 68,7’ye ulaştı.
Kadınların istihdam oranı erkeklerin yarısından az
2024 yılında Türkiye’de istihdam oranı yüzde 49,5 olarak hesaplandı.
-
Kadınlarda istihdam oranı: yüzde 32,5
-
Erkeklerde istihdam oranı: yüzde 66,9
-
Bu oran:
-
Kadınlarda yüzde 18,8
-
Erkeklerde yüzde 19,4
-
olarak kaydedildi.
Yapay zeka kullanımının en yaygın olduğu yaş grubu ise yüzde 39,4 ile 16-24 yaş grubu oldu. Bu yaş grubunda kadınların yüzde 40,5’inin, erkeklerin ise yüzde 38,3’ünün yapay zeka kullandığı görüldü.
En yüksek kadın istihdam oranı yüzde 39,3 ile Antalya, Isparta ve Burdur bölgesinde görülürken, en düşük oran yüzde 20,9 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesinde kaydedildi.
Kadınların siyasette ve yönetimde temsili artıyor
Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre 2025 yılı sonunda 592 milletvekili içinde 118’i kadın oldu. Mecliste kadın milletvekili oranı yüzde 19,9 olarak kaydedildi. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre ise kadın büyükelçi oranı 2011’de yüzde 11,9 iken 2025’te yüzde 28,4’e yükseldi. Akademide de kadınların temsili arttı. Yükseköğretimde kadın profesör oranı yüzde 34,9, kadın doçent oranı ise yüzde 43,3 oldu.
Kadınların ilk evlenme yaşı 26
Evlenme istatistiklerine göre 2025 yılında kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 26, erkeklerin ise 28,5 olarak hesaplandı. Kadınlarda ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek olduğu il 29,6 ile Tunceli, en düşük olduğu il ise 23,7 ile Kilis oldu.
Yapay zeka kullanımında gençler önde
Yapay zeka istatistiklerine göre internet kullanan bireylerin yüzde 19,2’si üretken yapay zeka kullandığını belirtti.
-
Kaynak: BHA
