Meclis İç Tüzüğü İçin Kapsamlı Değişiklik Hazırlığı Sürüyor
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM), yasama faaliyetlerinin huzur ve düzen içerisinde yürütülmesini sağlamak amacıyla İç Tüzük’te köklü değişiklikler yapılması planlanıyor. Hazırlık aşamasındaki yeni düzenleme ile Meclis çalışmalarını aksatan veya genel huzuru bozan milletvekillerine yönelik ağırlaştırılmış disiplin yaptırımları masaya yatırıldı. Bu kapsamda maaş kesintisi ve oturumlardan men edilmenin yanı sıra, TBMM yerleşkesine giriş yasağı gibi radikal cezaların tüzüğe eklenmesi öngörülüyor.
Fransa Parlamentosu Modeli Mercek Altında
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un İç Tüzük değişikliğine yönelik çağrılarının ardından, Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan kapsamlı rapor milletvekilleriyle paylaşıldı. Fransa Parlamentosu’nun işleyişini inceleyen “Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu”nda, komisyon odaklı bir yasama modelinin önemi vurgulandı. Raporda ayrıca, Fransa’da uygulanan ve dört kademeden oluşan disiplin sisteminin Türk parlamento yapısına uyarlanması tartışılıyor.
Disiplin Cezalarında Dört Dereceli Sistem
Planlanan düzenlemeye göre, milletvekillerine yönelik uygulanacak yaptırımların şu şekilde kategorize edilmesi bekleniyor:
-
Uyarı ve Düzene Davet: Sözlü ihtar niteliği taşıyacak ve maddi bir yaptırım uygulanmayacak.
-
Tutanaklara Geçen Uyarı: İlgili milletvekilinin bir aylık maaşının dörtte biri oranında kesinti yapılacak.
-
Kınama: Milletvekilinin maaşından yarım oranında kesintiye gidilecek.
-
Geçici Çıkarma ve Uzaklaştırma: En ağır yaptırım olarak değerlendirilen bu maddede, iki ay boyunca yarım maaş kesintisi, 15 birleşim boyunca çalışmalardan men ve Meclis binasına giriş yasağı uygulanacak.
Düzenleme kapsamında, disiplin suçunun tekrar edilmesi durumunda uzaklaştırma süresinin 30 birleşime kadar çıkarılması planlanıyor.
Anayasa Mahkemesi Kararı Belirleyici Olacak
2018 yılında İç Tüzük’e eklenen ancak Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen maaş kesintisi hükmü, yeni hazırlık sürecinde kritik bir noktayı oluşturuyor. Yeni düzenlemelerin, yüksek mahkemenin iptal gerekçeleri dikkate alınarak hukuki bir çerçeveye oturtulması hedefleniyor. Disiplin cezası tekliflerinin Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı tarafından sunulması, ağır yaptırımların ise Genel Kurul onayına bırakılması stratejisi üzerinde duruluyor.
